Once we were Kings part 8: 3 x Amiga 4000

Amiga 4000. Αν μη τι άλλο, η Amiga με το μεγαλύτερο νούμερο. Την κάνει αυτό την καλύτερη, όμως; Έλα, ντε. Αυτές οι σκέψεις με προβλημάτιζαν κάπου εκεί, γύρω στο 2006, και αποφάσισα να αποκτήσω κι εγώ μία Amiga 4000 για να διαπιστώσω ιδίοις όμμασι τις δυνατότητες της ναυαρχίδας της Commodore, αλλά και τα ελαττώματά της.

Αυτή η Α4000 δεν ήταν δική μου. Αλλά είναι αυτή από την οποία έχω τις περισσότερες φωτογραφίες!

Είχα εντοπίσει λοιπόν τότε κάποιον καλό τυπάκο στη Γερμανία που πουλούσε μία stock Amiga 4000 (2ΜΒ Chip RAM, 16MB Fast RAM, Motorola 68040 στα 25MHz) στην λογική για την εποχή εκείνη τιμή των 200€ συν τα μεταφορικά. Εδώ που τα λέμε, θα μπορούσε να χαρακτηριστεί και λιγάκι φθηνή. Τέλος πάντων, ο άνθρωπος είχε όλη την καλή διάθεση να τη στείλει στην Ελλάδα, αρκεί να του μετέφερα τα χρήματα διατραπεζικά, στον λογαριασμό του στη Γερμανία. Δεν είχα ξανακάνει κάτι τέτοιο ούτε και είχα ξανακούσει για ΙΒΑΝ τότε, αλλά ο πωλητής επέμενε ότι είναι ο καλύτερος τρόπος, καθώς είναι δωρεάν. Φυσικά, δεν είχε γνωρίσει (ακόμα) τις ελληνικές τράπεζες...

Είναι γεγονός πως στο υποκατάστημα γνωστής τράπεζας που πήγα σκίστηκαν να με εξυπηρετήσουν και μάλιστα 3 άτομα ταυτόχρονα! Γιατί; Διότι κανένας δεν ήταν απολύτως σίγουρος πώς ακριβώς γίνεται η μεταφορά χρημάτων σε έναν λογαριασμό στη Γερμανία! Τραπεζικός υπάλληλος, σου λέει μετά. Τέλος πάντων, με τα πολλά με διαβεβαίωσαν ότι η μεταφορά ολοκληρώθηκε και χρωστούσα... 80€! "Μα μου είπαν ότι είναι δωρεάν", αντέτεινα. "Δωρεάν είναι στη Γερμανία, κύριε, εμείς το χρεώνουμε" μου απάντησε αυστηρά η υπάλληλος της τράπεζας. Τι να κάνω, τα έδωσα κι αυτά, ήταν και 32€ τα μεταφορικά, το όλο "κουστουμάκι" έφτασε τελικά στα 312€. Χαλάλι όμως, Amiga 4000 αγόρασα, σκέφτηκα...

Ναι, εντάξει, η Α2000 είναι σαφώς μεγαλύτερη σε μέγεθος!

Δεν είχαν περάσει 10 ημέρες από την ιστορία που σας διηγήθηκα, όταν, μπαίνοντας πρωί-πρωί στο (κορυφαίο εκείνα τα χρόνια) Amiga.org είδα μια αγγελία: ένας Ολλανδός πουλούσε τρεις Amiga 4000. Μπαίνω και τσεκάρω: μία με 68040 στα 180€, άλλη μία, επίσης με 68040 στα 150€ και μία "ταπεινή" με 68030 στα 120€. Και οι τρεις περιελάμβαναν πληκτρολόγια, ποντίκια, σκληρούς δίσκους και όση μνήμη δέχονταν onboard (2MB Chip RAM + 16MB Fast RAM). Ήδη, κάποιος είχε κλείσει την "ακριβή", αυτή με τα 180€. Επικοινωνώ κατευθείαν με τον Ολλανδό, του λέω ότι είμαι από την Ελλάδα και θέλω τις άλλες 2 τετραχίλιαρες και να μου πει πόσο πάνε τα ταχυδρομικά και με ποιον τρόπο θέλει να τον πληρώσω. Ο άνθρωπος δεχόταν - ευτυχώς - Paypal και μου είπε ότι, αφού θα πάρω και τις δύο, μου κάνει δώρο τα έξοδα αποστολής! Έτσι λοιπόν, με ακόμα 270€ αγόρασα άλλες 2 Amiga 4000...

Ευρύχωρο και νοικοκυρεμένο εσωτερικό. Αν δεν βάλεις κάρτες επέκτασης, φυσικά!

Η πλάκα της όλης ιστορίας είναι ότι η πρώτη τετραχίλιαρη καθυστέρησε περισσότερο. Έτσι λοιπόν, μια μέρα (γύρω στις 7 με 10 μέρες αφότου αγόρασα τις τετραχίλιαρες από τον Ολλανδό) έφερε ο courier της DHL στο γραφείο όπου εργαζόμουν τότε μία κούτα με την "γερμανική" Amiga 4000. Ενώ εγώ λοιπόν έχω ανοίξει την κούτα και περιεργάζομαι τα περιεχόμενά της, εμφανίζεται και ο ταχυδρόμος και μου λέει να πάω στο ταχυδρομείο γιατί μου έχει έρθει "ένα πολύ μεγάλο δέμα από Ολλανδία". Ναι, δεν κάνω πλάκα, και οι 3 τετραχίλιαρες μου ήρθαν την ίδια μέρα!

Μία stock A4000 040/25 με DVD-ROM και σκληρό δίσκο: ιδανικό σύστημα για... WHDLoad!

Από εκείνη τη μέρα βέβαια και πέρα, κύλησε αρκετό νερό στο αυλάκι. "Σε ποιο αυλάκι;", θα ρωτήσετε. "Σε αυτό των επεκτάσεων", είναι η απάντηση. Γιατί, η Amiga δεν είναι Atari: δεν είναι ότι την πήρες και ησύχασες. Ρίχνοντας μια ματιά στην ebay έβλεπα να παρελαύνουν επιταχυντές, κάρτες γραφικών, κάρτες δικτύου και, ναι, τα ήθελα όλα!

Τελικά κατέληξα με τη μία Amiga 4000 να έχει Apollo 4060 με 128ΜΒ RAM, Piccolo SD64 κάρτα γραφικών, scandoubler στο video slot, high density disk drive, MAS player και κάρτα δικτύου (HydraNet ή Ariadne - δεν θυμάμαι ποια απ' τις δύο είχε πάει στην 4000 και ποια στην Amiga 2000). Είναι η μεσαία στις φωτογραφίες που θα ακολουθήσουν.

They come in 3s!

Η δεύτερη Amiga εφοδιάστηκε με έναν accelerator Warp Engine (Motorola 68040 στα 40MHz, 128MB RAM) ο οποίος δεν υστερούσε ούτε κατ' ελάχιστο σε σχέση με τον Apollo 4060. Ήταν ένας πραγματικά καταπληκτικός επιταχυντής και, το καλύτερο, τον είχα αγοράσει για 45€ (!) σε μια δημοπρασία στην ebay, γιατί ο πωλητής είχε γράψει λάθος το όνομά του και δεν είχε βάλει τη λέξη "accelerator" στον τίτλο, με αποτέλεσμα να δούμε μόνο εγώ κι άλλοι 3-4 τη δημοπρασία! Α, ναι, είχα βάλει και σε αυτή την τετραχίλιαρη κάρτα γραφικών, μια Retina Z3. Πρόκειται για την κάτω-κάτω Α4000 στις φωτογραφίες.

Εντάξει, αυτά τα νούμερα απλά δεν υπάρχουν!

Στην τελευταία τετραχίλιαρη δεν έκανα τίποτα το ιδιαίτερο, απλά έβαλα τον έναν A3640 που μου περίσσεψε από τις προηγούμενες, εφοδιάζοντάς την έτσι με 68040 στα 25MHz.

Η "καλή" κρύβεται εκεί, στη μέση!

 
Οπότε, τελικά τι; Εντυπώσεις; Κάτι, τέλος πάντων!

Λοιπόν, κατά την ταπεινή μου άποψη η Amiga 4000 είναι ένα αρκετά "τίμιο" μηχάνημα. Έχει τον IDE controller και την θέση για CD-ROM drive (σημαντικά πλεονεκτήματα σε σχέση με την Amiga 3000), βάζεις άνετα και 18ΜΒ μνήμη στην κεντρική πλακέτα, οπότε μπορείς να πορευτείς χωρίς accelerator. Αν βέβαια θέλει κανείς να τρέξει κάτι απαιτητικό τότε η κάρτα γραφικών είναι μονόδρομος, οπότε ελάχιστη σημασία έχει η ύπαρξη του AGA chipset. Ξέρω, η Amiga 3000 είναι πιο όμορφη και έχει και ενσωματωμένο scandoubler αλλά σκεφτείτε τα μειονεκτήματα που έχει σε σχέση με την τετραχίλιαρη: πιο αργός επεξεργαστής, πολύ πιο σπάνιες μνήμες, SCSI αντί IDE (ξέρω, είναι ταχύτερο, αλλά έλεος!), προβληματικό Buster chip, έλλειψη φατνίου για οπτικό μέσο, ECS αντί του AGA. Εντάξει, ξέρω, όλοι λέγαμε επί χρόνια ότι η Α3000 ήταν καλύτερη αλλά - και ειδικά με τα σημερινά δεδομένα - τελικά η Α4000 μάλλον υπερισχύει και παρέχει μικρές και μεγάλες ευκολίες που δεν βρίσκονται στην τριχίλιαρη. Οπότε ναι, χρειάστηκα τρεις Α4000 και πολλά χρήματα (στις επεκτάσεις, κυρίως) αλλά κατέληξα: ναι, η Amiga 4000 είναι η καλύτερη desktop Amiga. Μετά την Amiga 2000, φυσικά!

(σε ό,τι αφορά αυτό το τελευταίο θα σας περιγράψω σε μελλοντική ανάρτηση τι είχα φτιάξει με την Amiga 2000 που ήταν αδύνατο να υλοποιηθεί με τις Α3000 και Α4000 και θα καταλάβετε...)

Πρόσβαση στο internet για κάθε Amiga. Επιτέλους!

 

Κάθεσαι και το σκέφτεσαι και τραβάς τα μαλλιά που δεν έχεις: πόσα χρόνια, πόσα χρήματα, πόσος κόπος για να πετύχεις αυτό που πλέον μπορεί να γίνει πραγματικότητα με το ελάχιστο κόστος. Ποιο είναι το "αυτό"; Μα το να αποκτήσει η Amiga πρόσβαση στο Internet. Προσοχή, όχι η Amiga 1200 ή η Amiga 600 που έχουν θύρες PCMCIA και μπορούν δεχτούν τις αντίστοιχες κάρτες δικτύου, αλλά οποιαδήποτε Amiga. Ναι, αυτό που ακούσατε: οποιαδήποτε Amiga.

Θυμάμαι παλιότερα που "είχα βρει την υγειά μου" με μια Amiga 2000, μία Blizzard 2060 με 64ΜΒ μνήμης, μία X-Surf κάρτα δικτύου και μία Piccolo 64 RTG κάρτα γραφικών συνοδευόμενη από έναν scandoubler. Όλα αυτά για να τρέξω τον iBrowse 2.4 και να χαθώ στον μαγευτικό κόσμο του διαδικτύου χρησιμοποιώντας την αγαπημένη μου Amiga. Κόστος; Αφήστε το καλύτερα. Κόπος; Πολύς. Χρόνος που ξοδεύτηκε; Ακόμα περισσότερος.

Βάσει της παραπάνω εμπειρίας αλλά και αρκετών ακόμη, κατέληξα στο συμπέρασμα ότι κάποιος πρέπει να είναι α) μαζοχιστής και β) να έχει πολλά χρήματα για πέταμα αν εν έτει 2020 θέλει να φτιάξει μία Amiga η οποία να μπορεί να έχει πρόσβαση στο Internet. Γιατί, όχι τίποτα άλλο, αλλά τα websites τα οποία παίζουν σωστά πια στην 16μπιτη πλατφόρμα της Commodore μετρώνται στα δάχτυλα του ενός χεριού ανθρώπου που έχει πάθει ατύχημα (εντάξει, υπερβάλλω κάπως). Σωστά λοιπόν όλα τα παραπάνω, αλλά τι θα λέγατε εάν όλα αυτά μπορούσαν να επιτευχθούν με ελάχιστο κόστος; Άλλο να ξοδέψεις π.χ. 1500€ κι άλλο 250€, έτσι δεν είναι; Μην απαντήσετε, σαφώς και είναι και το γνωρίζουμε άπαντες - τουλάχιστον όσοι δεν είμαστε εκατομμυριούχοι (!).

Έγραφα στην αρχή για τις PCMCIA κάρτες δικτύου που μπορούν να δεχτούν οι Amiga 600 & 1200. Αυτές οι καρτούλες, αν και αργές (πράγμα που δεν γίνεται ιδιαιτέρως εμφανές στην Amiga) είναι και αρκετά φθηνές, με αποτέλεσμα να αποτελούν εξαιρετικές λύσεις για τους κατόχους Α600 και Α1200. Τι γίνεται όμως αν δεν έχουμε κάποιο από αυτά τα μοντέλα; Η, αν έχουμε Amiga με PCMCIA θύρα και μια επέκταση μνήμης 8ΜΒ που την χρειαζόμαστε ολόκληρη και δεν θέλουμε να κόψουμε τα 4ΜΒ μόνο και μόνο για να λειτουργήσει η PCMCIA; Τι γίνεται αν έχουμε 500άρα ή big box Amiga; Να ετοιμάζουμε 200άρια και 300άρια ευρώ μπας και βρούμε κάτι που να μπαίνει στο μηχάνημά μας; Όχι τώρα πια, ευτυχώς!

Και γράφω ευτυχώς διότι πριν από ένα μήνα περίπου πληροφορήθηκα ότι ο καλός μου φίλος Δημήτρης (MasterGR) έβγαλε προς πώληση μία κάρτα δικτύου που βασιζόταν στο project Plipbox και η οποία, μέσω της παράλληλης θύρας μπορούσε να συνδεθεί σε οποιαδήποτε μοντέλο Amiga (ναι, ακόμα και στο CDTV!). Σαν επεξεργαστή δεν ζητούσε τίποτα περισσότερο από έναν ταπεινό Motorola 68000 (Α500/Α600/CDTV) ενώ φυσικά έπαιζε και με όλους τους... απογόνους του, και, σαν κόστος, θα σας ελάφραινε το πορτοφόλι κατά 34 ολόκληρα ευρώ! Too good to be true? Αυτό σκέφτηκα κι εγώ στην αρχή, αλλά ο Δημήτρης διαβεβαίωνε ότι η καρτούλα "έκανε δουλειά" οπότε του ζήτησα να μου στείλει μία να την δοκιμάσω και να μοιραστώ μαζί σας τις εντυπώσεις μου.

Παρέλαβα την κάρτα σήμερα το πρωί, αφού έκανε μία ολόκληρη εβδομάδα για να φτάσει στην Αθήνα από την Θεσσαλονίκη μέσω κούριερ (!). Είχα αποφασίσει να χρησιμοποιήσω την Α1200 μου για να την τεστάρω - έτσι κι αλλιώς δεν έχω πια και άλλη Amiga, οπότε δεν... δυσκολεύτηκα να διαλέξω - και είχα προετοιμάσει το μηχάνημα. Ήτοι, είχα κάνει copy το plipbox.device στο directory SYS:Devs/Networks και είχα σετάρει το MiamiDX. Βασικά, το μόνο που έμενε ήταν να συνδέσω την καρτούλα.

Όπως σας έγραψα, η Plipbox (ας την λέμε έτσι από εδώ και πέρα) συνδέεται στην παράλληλη θύρα οποιουδήποτε μοντέλου Amiga, πλην της Α1000 η οποία έχει non standard pinout στην συγκεκριμένη υποδοχή (αλλά με κάποιον κατάλληλο adaptor δεν βλέπω γιατί να μην παίζει και σ' αυτήν). Η κάρτα, πέρα από το 25pin βύσμα που συνδέεται στην παράλληλη θύρα έχει και ένα mini USB για τροφοδοσία (5V) και, φυσικά, μία υποδοχή RJ-45 για σύνδεση καλωδίου Ethernet. Αυτά είναι όλα, τα συνδέετε και είστε έτοιμοι.

Ανάβοντας την Amiga με την Plipbox συνδεδεμένη δεν θα δείτε κάποια διαφορά. Αν τρέξετε το Miami (ή κάποιο άλλο TCP stack) μπορείτε να επιβεβαιώσετε την λειτουργία της με μερικά PINGs:

Αφού λοιπόν επιβεβαίωσα ότι είμαι στο Internet, δοκίμασα - τι άλλο; - έναν web browser και έναν FTP client, ήτοι τους iBrowse 2.4 και AmiFTP.

Αμφότερα τα προγράμματα λειτούργησαν ορθά και απροβλημάτιστα και τολμώ να πω ότι η απόδοσή τους δεν είχε και μεγάλη διαφορά συγκριτικά με αυτήν των πανάκριβων μηχανημάτων-θηρίων που είχα φτιάξει στο παρελθόν. Θυμίζω ότι το τρέχον config μου είναι Amiga 1200, ROM 3.0, OS 3.1, CF 2GB, Fast RAM expansion 8MB με real time clock και το Plipbox.

Όπως μπορείτε να επιβεβαιώσετε από τα παραπάνω screenshots, η Plipbox κάνει τα όσα υπόσχεται και με το παραπάνω. Είναι πανεύκολη στην εγκατάσταση, κοστίζει ελάχιστα, μπορεί να συνδεθεί σε οποιαδήποτε Amiga (πλην της Α1000 -  δείτε παραπάνω) και δείχνει να μην έχει την παραμικρή απαίτηση σε hardware. Αν χρησιμοποιήσει κανείς όπως και εγώ τα MiamiDX, iBrowse 2.4 και AmiFTP μπορεί να κάνει τα πάντα (σε Αμιγκικά πάντα πλαίσια) ακόμα και σε Amiga 500, αρκεί να διαθέτει κάποιον accelerator όπως τον ACA500(+), καθώς, όλο το προαναφερθέν software τρέχει και σε 68000. Στην Α1200 πάντως η μέγιστη ταχύτητα που "έπιασε" η Plipbox ήταν γύρω στα 40ΚΒ/sec, που υποθέτω ότι είναι η maximum ταχύτητα διαμεταγωγής της παράλληλης θύρας του μηχανήματος.

Θα πρέπει να αναφέρω και το μόνο αρνητικό που διαπίστωσα: μετά από RESET της Amiga η Plipbox δείχνει να δουλεύει, αλλά στην πραγματικότητα δεν το κάνει. Προκειμένου να "ξαναπάρει μπρος" πρέπει να σβήσει η Amiga και να βγει και να ξαναμπεί η τροφοδοσία στην Plipbox. Μετά από αυτό, όλα λειτουργούν και πάλι κανονικά. Η αλήθεια είναι ότι η καρτούλα έχει πάνω της ένα μικροσκοπικό κόκκινο κουμπάκι που ίσως να κάνει την ίδια δουλειά (χωρίς δηλαδή να χρειάζεται να βγάλουμε την τροφοδοσία) αλλά, μιας και δεν ήξερα τι κάνει, είπα να μην το πατήσω...

Για όποιον ενδιαφέρεται, η Plipbox είναι διαθέσιμη και ετοιμοπαράδοτη από τον Δημήτρη, και κοστίζει 34€ συν τα ταχυδρομικά. Επικοινωνήστε μαζί του με email και, πιστέψτε με, δεν θα το μετανιώσετε.

Κλείνοντας, θα επισημάνω το αυτονόητο: για μένα προσωπικά, το ότι πλέον υπάρχει μία κάρτα με πολύ μικρό κόστος, άμεσα διαθέσιμη, η οποία μπορεί να κάνει οποιαδήποτε Amiga να επικοινωνήσει με τον έξω κόσμο, είναι τεράστια υπόθεση. Σε μια εποχή που το κόστος των retro υπολογιστών έχει φτάσει στα ύψη, είναι κάτι παραπάνω από θετικό το ότι υπάρχουν επεκτάσεις μνήμης και κάρτες δικτύου που μπορούν να μεταμορφώσουν τις Amigas μας με ελάχιστα χρήματα.

 (Η ανάρτηση αυτή δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στο Dony's (not only) New Stuff for Old Computers στις 7 Δεκεμβρίου του 2020)