Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα AGA. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα AGA. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Τρίτη 22 Απριλίου 2025

Lupus Reditus: 68060 power!

Να πω την αμαρτία μου, με το που συνειδητοποιώ ότι ένα Αμιγκάδικο demo απαιτεί κάτι παραπάνω από Amiga 500 με 512ΚΒ επέκταση μνήμης - το κλασικό configuration, δηλαδή - ξενερώνω. Ξενερώνω βασικά στη σκέψη ότι αυτοί που το έφτιαξαν, αντί να "στύψουν" το μηχάνημα όσο μπορούν περισσότερο, αντί να στραγγίξουν το hardware πέρα από όσα μπορεί αυτό να δώσει, επαναπαύονται στις αυξημένες δυνατότητες ενός ισχυρότερου setup. Και δεν είναι αυτό το πράγμα προφανώς η demoscene, έτσι δεν είναι;

Σκεφτείτε τώρα λοιπόν, εκεί που στραβώνω τα μούτρα μου με τα demos που ζητούν AGA chipset, τι κάνω αν διαπιστώσω ότι θέλουν και accelerator! Κάτσε ρε φίλε, οι άλλοι δηλαδή στον Commodore 64 που δεν ζητούν τίποτα έξτρα και κάνουν παπάδες, διακόνους, νεωκόρους και μητροπολίτες ταυτόχρονα μαλάκες είναι; Αν ο άλλος σου πει "θέλει 060 και fast RAM για να τρέξει" είναι σα να αλλάζει εντελώς το μηχάνημα: original PC με Pentium φάση. Τι να δω στον 060;

Δύο λεξούλες: "software rendering". Θυμάστε στην εποχή των Pentium που κυκλοφορούσαν κάποια παιχνίδια που έπαιζαν είτε μέσω Glide (στις κάρτες της 3Dfx, κυρίως) είτε μέσω software rendering; Κάτι Screamer 2, κάτι Quake, ξέρετε. Τι θα γινόταν αν ζούσε ακόμα η Amiga τότε και αντιπαρέθετε τον 68060 στον Pentium/100; Ασφαλώς θα ήταν πιο αργή, αλλά θα ήταν συγκρίσιμη; Και μη μου πείτε ότι υπήρχε 68060 για την Amiga την εποχή του Pentium διότι α) προφανώς και το γνωρίζω και β) εννοώ να ήταν ενεργή πλατφόρμα η Amiga, με σοβαρή υποστήριξη από software houses, την Commodore να λειτουργεί ακόμα και τα ρέστα. Αν συνέβαιναν αυτά θα είχε κυκλοφορήσει για παράδειγμα η iD software το Quake εκτός από PC και για Amiga με 060; Και πώς θα έτρεχε; Θα ήταν συγκρίσιμο; Και πάλι, μη μου πείτε για το port του Quake για Amiga από την Clickboom που είχε κυκλοφορήσει back in the day: μιλάω για σοβαρές παραγωγές, όχι ports από εταιρίες με 5 νοματαίους. Ορίστε, με αυτά και μ' αυτά έχασα τον συρμό των σκέψεών μου. Και δεν έχω ιδέα και πότε περνάει ο επόμενος...

Anyway, το point μου είναι ότι αν μου ζητάς κύριε coder 68060 κάνε μου παπάδες όχι με μέτρα και σταθμά απλής Amiga, αλλά με μέτρα και σταθμά Pentium class CPU. Ε, και ναι, δεν το περίμενα, αλλά το Lupus Reditus των Mystic & TRSI αυτό ακριβώς κάνει!

Όπως σας έγραψα και χθες, στα πλαίσια της Revision 2025 που έχει μόλις ένα 24ωρο από την ώρα που έκλεισε τις πόρτες της, περιμέναμε να δούμε αρκετές νέες παραγωγές, κάποιες από τις οποίες θα ήταν, λογικά, εντυπωσιακές. Για την Amiga, νομίζω πέρα από κάθε αμφιβολία, το Lupus Reditus είναι ό,τι καλύτερο είδαμε. Καλά, τσίμπησε και την πρώτη θεσούλα στα Amiga demos αλλά αυτό προσωπικά δε μου λέει απολύτως τίποτα: έχουμε δει ποιοι κερδίζουν στις εκλογές κάθε είδους και κάθε επιπέδου, οπότε ας μη δώσουμε και μεγάλη βάση στα αποτελέσματα αυτών...

Πάλι ξέφυγα, όμως. Ανακεφαλαίωση. Αν θέλετε να δείτε για τι πράγματα ήταν ικανή μία Amiga με 68060 και τι θα είχε να αντιπαρατάξει στον Pentium με υποστήριξη από ταλαντούχους coders (και με καλό γούστο, προφανώς) δείτε το βιντεάκι που ακολουθεί. Πρώτο πράμα, μιλάμε!



Σάββατο 6 Ιουλίου 2024

Οχι άλλο AGA!

Πάνε πολλά χρόνια από τότε που ξεκίνησε το περίφημο debate σχετικά με το αν το AGA chipset ήταν αυτό που έπρεπε, αν θα ήταν ιδανικό να είχε εμφανιστεί πριν από το 1992 και αν θα έπρεπε έτσι κι αλλιώς να διαθέτει ανώτερα χαρακτηριστικά όποτε και αν κυκλοφορούσε. Χύθηκαν τόνοι ψηφιακό μελάνι στα fora (και αργότερα στα social media), γράφτηκαν σεντόνια επί σεντονιών, ακούστηκαν όλων των ειδών οι απόψεις. Από τις πλέον λογικές, στις κάπως ό,τι να 'ναι, μέχρι και τις εξόφθαλμα παράλογες. Και άκρη, εννοείται, δεν βρέθηκε. Και πώς θα μπορούσε, άραγε, αφού η Commodore έκλεισε πολύ πριν οι Amiga 1200, 4000 και cd32 - αυτές δηλαδή που διέθεταν το AGA chipset - ολοκληρώσουν την φυσική εμπορική τους πορεία. Οπότε είναι δύσκολο να κρίνουμε. Σαφώς και είναι βέβαιο ότι η Amiga 1200 δεν θα κατάφερνε ποτέ να φτάσει σε πωλήσεις την 500άρα ούτε να γίνει ποτέ τόσο επαναστατική από την άποψη των hardware δυνατοτήτων και χαρακτηριστικών όσο υπήρξε η προγονή της, αλλά οι εποχές είχαν αλλάξει, τα PCs είχαν καταλάβει μεγάλο μέρος της αγοράς των home computers, οπότε...

Σε ένα παλαιότερο κομμάτι που είχα γράψει σε αυτό εδώ το blog, με τίτλο "η ματαιότητα του AGA chipset" είχα ασχοληθεί ενδελεχώς με το πλέον αντικειμενικό στοιχείο που υπάρχει, τους αριθμούς. Ήτοι το πόσες Amigas πουλήθηκαν (υπάρχουν τα στοιχεία από τη Γερμανική αγορά) και τι ποσοστό αυτών αντιπροσωπεύουν τα μηχανήματα που "φορούσαν" AGA. Επειδή ακόμα και αν είχατε διαβάσει την ανάρτηση εκείνη είναι μάλλον απίθανο να θυμάστε τους ακριβείς αριθμούς, να σας πω ότι οι AGA Amigas αντιπροσωπεύουν το... εντυπωσιακό 7,49% επί του συνόλου των "Μεγάλων Κυριών" που πουλήθηκαν. Με απλά λόγια, σε κάθε 10 υπολογιστές της (τότε) δημοφιλούς πλατφόρμας, μονάχα ο ένας - και για την ακρίβεια ούτε καν ο ένας - ήταν εφοδιασμένος με το AGA chipset. 

Μέχρι τώρα δεν έχω αναφέρει απολύτως τίποτα καινούριο σε σχέση με αυτά που είχα γράψει στο άρθρο εκείνο του 2021 για το οποίο διαβάσατε στην προηγούμενη παράγραφο. Πραγματικά πλέον ελάχιστα με απασχολεί εάν το AGA ήταν τελικά αυτό που έπρεπε να είναι, καλύτερο ή χειρότερο. Ας θεωρήσουμε ότι ήταν μια χαρά για τον καιρό του, έτσι για χάρη της κουβέντας και για να μπορέσω να προχωρήσω με την συλλογιστική μου. Σκεφτόμουν λοιπόν που λέτε, κάτι εντελώς διαφορετικό σε σχέση με ό,τι πίστευα μέχρι σήμερα. Με αφορμή όποια σύγχρονη παραγωγή - σε παιχνίδια αναφέρομαι, όχι σε demos - κυκλοφορεί και απαιτεί την ύπαρξη AGA chipset, η θέση μου μέχρι πολύ πρόσφατα ήταν ότι επρόκειτο για μεγάλο λάθος, καθώς αυτόματα το game αυτό έχει ως στόχο κάτω από το 1/10 των μηχανημάτων που υπάρχουν εκεί έξω (αν θεωρήσουμε ότι έχουν καταστραφεί αναλογικά όσα δεν υπάρχουν πια). Δεν έχει αλλάξει κάτι, και σήμερα συνεχίζω να το θεωρώ βλακώδες το να φτιάχνονται παιχνίδια που να απαιτούν σώνει και καλά AGA chipset. Αλλά για άλλο λόγο πλέον! Βλέπετε, το επιχείρημα των AGA game developers είναι ότι χρειάζονται την έξτρα ταχύτητα (βασικά) και την έξτρα μνήμη που έχουν ως στάνταρ οι Amiga 1200, 4000 και cd32. Και ρωτάω εγώ: τότε γιατί δεν απευθύνεστε σε accelerated Amigas; Γιατί κάποιος που έχει μόνο μία 500άρα, διχίλιαρη ή ακόμα και Α3000 δεν μπορεί να τους προσθέσει AGA chipset, έτσι δεν είναι; Έναν 68030 όμως μπορεί να βάλει αν θέλει τόσο πολύ να τρέξει το νέο παιχνίδι που θα τον ζητάει. Βλέπετε πού το πάω, έτσι;


Αν ένα παιχνίδι κυκλοφορήσει για AGA Amigas στην καλύτερη περίπτωση απευθύνεται στο 7,5% των μηχανημάτων. Τελεία. Αυτή η αναλογία δεν πρόκειται να αλλάξει. Αν όμως φτιαχτεί για OCS/ECS υπολογιστές, έστω και απαιτώντας την ύπαρξη επιταχυντή, τότε ΚΑΙ θα απευθύνεται σε πολύ μεγαλύτερο target group (στο ποσοστό του 92,5% των Amigas που δεν διαθέτουν AGA αλλά ταυτόχρονα είναι εξοπλισμένες με κάποιον accelerator) ΚΑΙ θα διευκολύνει τους coders αφού θα μπορούν να εκμεταλλευτούν την αυξημένη ταχύτητα και μνήμη αυτών των υπολογιστών. Γιατί, σκεφτείτε, ότι ήδη αρκετές από αυτές τις Amigas που αποτελούν το (πλην AGA) 92,5%, κάποιες είναι Α3000 (οπότε είναι ήδη ταχύτερες από τον 68EC020 στα 14MHz) και κάποιες από τις υπόλοιπες Α500, Α600 και Α2000 έχουν επιταχυντές. Και όχι μονάχα αυτό, αλλά, αν ο χρήστης επιθυμεί μπορεί να αναβαθμίσει με επιταχυντή την Α500/600/2000 του. Αν αυτό που του λείπει είναι το AGA chipset τι θα κάνει; Θα δώσει (minimum) 700€ - και ΑΝ μπορέσει να την βρει - για μια stock 1200άρα; Την ίδια στιγμή που μπορείς με 200€ να πάρεις ολοκαίνουριο accelerator με 68030 και μνήμη για την 500άρα ή την 600άρα (αλλά και για την Α2000) που θα την κάνει κατά πολύ ταχύτερη από την Α1200;

Προφανώς, σε επίπεδο γραφικών το AGA chipset προσφέρει και άλλα πράγματα πέρα από την ταχύτητα: μεγαλύτερη παλέτα, περισσότερα χρώματα ταυτόχρονα στην οθόνη, διάφορες λειτουργίες που γίνονται ταχύτερα. Θεωρώ όμως - καθώς σε κάθε περίπτωση οι coders αναγκάζονται να κάνουν παραχωρήσεις και συμβιβασμούς - ότι θα ήταν πολύ πιο εύκολο για τους ίδιους να δουλεύουν (ακόμα και) σε OCS με 68030 στα 25MHz και 16ΜΒ Fast RAM παρά σε AGA με 68EC020 στα 14MHz με 2ΜΒ Chip RAM. Και εννοείται και εξυπακούεται ότι όλα τα παραπάνω έχουν νόημα μόνο σε περίπτωση που το παιχνίδι-στόχος είναι κάτι το ιδιαίτερα απαιτητικό (π.χ. OutRun). Για μεταφορά του Rygar, του Xevious και του Tetris θεωρώ ότι είναι απαράδεκτο να ζητάει κανείς οτιδήποτε περισσότερο από vanilla 500άρα...


Φυσικά όλα τα παραπάνω είναι απλά οι δικές μου σκέψεις πάνω στο θέμα. Κάποιος άλλος μπορεί κάλλιστα να πει "έχω 3 1200άρες και 5 τετραχίλιαρες, να τα φτιάξουν για AGA, στα παπάρια μου τι έχουν οι άλλοι". ΟΚ, δεκτή και αυτή η άποψη. Όχι ιδιαίτερη σεβαστή βέβαια, αλλά τι να κάνεις; Αν επέτρεπαν μόνο σε ανθρώπους με ήθος και σεβασμό στο κοινωνικό σύνολο να αγοράζουν Amigas τότε μάλλον στην Ελλάδα δεν θα είχαν πουληθεί πάνω από 10-20...

Σάββατο 8 Μαΐου 2021

Καθημερινές ιστορίες Αμιγκικής τρέλας

Δεν είμαι απολύτως σίγουρος εάν την αφορμή για τα παρακάτω μου την έδωσαν κάποια πράγματα που διάβασα στο Facebook, στην σελίδα Amiga Greek Community από τους... συνήθεις υπόπτους, ή το καινούριο, απολαυστικό video του Μήτσου (VincentGR) με τις σχεδόν 3 ώρες oldskool demos για την Amiga. "Ποια Amiga;", ρωτάτε; Μα την Amiga βρε, αυτήν, την κλασική, την 500άρα - υπάρχει κι άλλη Amiga;


Εντάξει, προφανώς και υπερβάλλω, αλλά νομίζω ότι στην πλειονότητα στο άκουσμα τις λέξης "Amiga" οι νευρώνες του εγκεφάλου κάνουν την αντιστοίχιση με την Amiga 500 του 1987, αυτήν που αν δεν είχε κυκλοφορήσει τον καιρό και στην τιμή με την οποία κυκλοφόρησε τώρα δεν θα έγραφα αυτά που γράφω, καθώς η όλη πλατφόρμα θα ήταν μια υποσημείωση με ένα μεγάλο "what if?" στην Βίβλο της ιστορίας των μικροϋπολογιστών.

Αλλά πριν προχωρήσω, να σας παραθέσω και το video του VincentGR για το οποία σας έγραψα παραπάνω. Εννοείται ότι δεν πρόκειται να το δείτε μονοκοπανιά, 3 ώρες είναι αυτές, αλλά με ένα τεταρτάκι τη φορά αργά ή γρήγορα θα το τελειώσετε. Τα demos που έχει επιλέξει ο Μήτσος αξίζουν τον κόπο, πιστέψτε με, και είναι απολύτως αντιπροσωπευτικά της εποχής τους αλλά και των δυνατοτήτων της 500άρας. Αν δεν υπήρχαν και οι ομιλίες και μπορούσαμε να απολαύσουμε απερίσπαστοι τις εξαίσιες μουσικές θα ήταν τέλεια (μικρό παράπονο εδώ)!


Βλέποντας και ακούγοντας τα κλασικά demos της 500άρας και πολλά από τα κλασικά της παιχνίδια επίσης, μου έρχεται και πάλι στο μυαλό το (επίσης) κλασικό "μα τι μηχάνημα ήταν αυτό ρε π****η μου;". Γραφικά, ήχος, κίνηση άλλου (εντελώς) επιπέδου από ό,τι συνηθιζόταν στον χώρο των home computers. Από αυτή την - ολότελα ορθή - διαπίστωση μάλλον ορμώμενοι άρχισαν οι ανά την Ελλάδα Αμιγκάδες να γράφουν το μακρύ και το κοντό τους (εννοείται ότι δεν αναφέρομαι σε όλους, αλλά σε μία καθόλα σεβαστή μερίδα) στο Amiga Greek Community που ανέφερα και παραπάνω. Και, όταν μιλάω για μακρύ και για κοντό, φυσικά εννοώ το χιλιοειπωμένο "η Amiga ήταν χρόνια μπροστά από ό,τι μηχάνημα υπήρχε" ή, το ακόμα καλύτερο "ποια PCιά μωρέ τώρα, με το μπλιπ-μπλιπ;" και, βέβαια, το alltime αγαπημένο "εμείς είχαμε multitasking" (λατρεμένο επιχείρημα Αμιγκάδων που δεν έχουν μπει καν στον κόπο να φορτώσουν έστω και το Workbench μια φορά στη ζωή τους). Τι να κάτσεις τώρα να γράψεις και τι να εξηγήσεις σε κόσμο που αρνείται να κατανοήσει ότι ένας υπολογιστής αποκλείεται να έχει μονάχα πλεονεκτήματα (εντός αν κοστίζει 100.000 δολάρια, οπότε τίθεται αυτομάτως εκτός συζήτησης), ότι μία πλατφόρμα είναι συνδυασμός hardware και software, και ότι ένα μηχάνημα με σαφείς gaming και multimedia καταβολές μοιραία θα βρίσκεται σε χειρότερη μοίρα από κάποιο άλλο με σαφή επαγγελματικό προσανατολισμό όταν έχουμε να κάνουμε με επεξεργαστές κειμένου, λογιστικά φύλλα, βάσεις δεδομένων και άλλες βαρετές εκ πρώτης όψεως και αναγνώσεως αλλά απολύτως αναγκαίες εφαρμογές. Πώς να καταστήσεις σαφές ότι τα γραφικά και ο ήχος των PCs σαφώς και ήταν για γέλια συγκριτικά με τα αντίστοιχα της Amiga αλλά ότι και από την άλλη πλευρά οι βαρετοί κλώνοι του IBM είχαν σκληρούς δίσκους, ανοιχτή αρχιτεκτονική, τεράστια επεκτασιμότητα, περισσότερη σταθερότητα, ταχύτερο filesystem, και μία library από business software που η Amiga ούτε μπορούσε να ονειρευτεί; Πώς να εξηγήσεις το πιο απλό πράγμα που δεν είναι άλλο από το ότι όχι, το ότι η Amiga έπαψε να υφίσταται ως βιώσιμη πλατφόρμα δεν είναι αποτέλεσμα μίας παγκόσμιας συνομωσίας οργανωμένης από τον Bill Gates, αλλά η φυσιολογική εξέλιξη; Και αυτό διότι το πρόβλημα δεν ήταν τόσο οι λάθος κινήσεις της Commodore τα τελευταία χρόνια ύπαρξης της εταιρίας, αλλά πολύ περισσότερο το ότι ακόμα και η ίδια η κυκλοφορία της Amiga ήταν γεγονός μάλλον τυχαίο παρά αποτέλεσμα πολυετούς στρατηγικού σχεδιασμού. Η Commodore, μετά την αποχώρηση του Jack Tramiel το 1984 ήταν ένα τεράστιο καράβι που έπλεε ουσιαστικά ακυβέρνητο. Το ότι είχε την τύχη να αποκτήσει την Amiga Inc. της έδωσε απλά μία παράταση ζωής, αλλά, νομοτελειακά, το ακυβέρνητο σκάφος κάποια στιγμή θα κατέληγε στα βράχια. Αυτό συνέβη και με την Commodore, τελικά.

Με τα παραπάνω θέλω να πω ότι καλό είναι να αγαπάει κάποιος τον υπολογιστή της νιότης του, ακόμα και αν φτάνει αυτή η αγάπη στο επίπεδο της λατρείας (ειδικά στην περίπτωση της Amiga ο ήχος και τα γραφικά της διεγείρουν τόσο τις αισθήσεις, που είναι ομολογουμένως δύσκολο κάποιος να αντισταθεί). Όταν όμως η αγάπη μετατρέπεται σε ψύχωση και φανατισμό που σε εμποδίζει να (κάνεις ακόμα και την προσπάθεια να) δεις το όλο πράγμα λίγο πιο σφαιρικά και αντικειμενικά, τότε υπάρχει πρόβλημα. Το να μαζεύονται διαδικτυακά ένα τσούρμο Αμιγκάδες σε μία ομάδα του Facebook και να γράφουν πόσο γαμ**η ήταν η Amiga και πόσο "για τα σκουπίδια" ήταν τα PCs και ο ST για χιλιοστή φορά νομίζω ότι πλέον δεν προσφέρει τίποτα απολύτως. Τίποτα θετικό, τουλάχιστον. Σε επίπεδο γραφικότητας κάποιους πόντους τους παίρνει ομολογουμένως. Και πριν αρχίσετε τα μπινελίκια και τις κατάρες σκεφτείτε τα μέλη της Ελληνικής Λέσχης Φίλων 2CV να κάνουν κάτι αντίστοιχο θεοποιώντας το αγαπημένο τους αυτοκίνητο για να καταλάβετε πώς φαίνεται στους απ' έξω!


Όμως, καθώς στον τίτλο αναφέρομαι σε "καθημερινές ιστορίες Αμιγκικής τρέλας" παραφράζοντας την ονομασία του βιβλίου του Charles Bukowski, δεν θα μπορούσα να μείνω στα παραπάνω, καθώς υπάρχει και η εκ διαμέτρου αντίθετη προσέγγιση, και πάλι από άτομα που δηλώνουν λάτρεις της πλατφόρμας. Διάβασα λοιπόν πρόσφατα ότι το Rygar δεν μπορούσε να βγει σε αξιοπρεπή έκδοση για Amiga 500 επειδή το coin op είχε 1024 χρώματα. Και όχι μονάχα αυτό, αλλά και το ότι κακώς έχουμε την εντύπωση ότι κάποια coin op conversions είναι άθλια στην Amiga γιατί το μηχάνημα στην πραγματικότητα δεν έχει τις απαιτούμενες δυνατότητες για πολλά-πολλά στον συγκεκριμένο τομέα και κακώς μας έχει δημιουργηθεί αυτή η αίσθηση! Μάλιστα. Δεκτό. Είναι γεγονός ότι η Amiga δεν μπορεί να απεικονίσει ταυτόχρονα έναν τόσο μεγάλο αριθμό χρωμάτων, παρά μόνο σε HAM mode που, για να το πούμε κομψά, δεν ενδείκνυται για παιχνίδια. Μια στιγμή όμως: απεικονίζει το Rygar (το coin op) όντως 1024 χρώματα ταυτόχρονα στην οθόνη; Και, αν το κάνει, γιατί τα γραφικά του είναι - επιεικώς - αδιάφορα; Μήπως θα μπορούσε να φτιαχτεί μία έκδοση του Rygar για την Amiga (ναι, την κανονική, την ορθόδοξη, την 500άρα) που να παίζει σαν Rygar, να δείχνει σαν Rygar, να ακούγεται σαν Rygar και να μην απαιτεί AGA chipset και 2ΜΒ μνήμης όπως το Rygar AGA του McGeezer;

Η απάντηση είναι ότι ναι, σαφώς και θα μπορούσε να γίνει. Πού το ξέρω; Γιατί έχει ήδη γίνει! Κι επειδή ορθώς θα απορείτε και θα αναρωτιέστε τώρα τι λέω κι από πού τα βγάζω, θα σας εξηγήσω. Το Rygar εμφανίστηκε πρώτη φορά το 1986 από την Ιαπωνική εταιρία Tecmo με hardware που απαρτιζόταν από 2 επεξεργαστές Z80A, ένα chip ήχου YM3812 της Yamaha και αρκετά ακόμη chips που ήταν υπεύθυνα για τα γραφικά, τα sprites, το scrolling και την ομιλία του παιχνιδιού. Όλα καλά μέχρι εδώ. Το εντυπωσιακό είναι ότι η ίδια εταιρία, με το ίδιο hardware ως βάση κυκλοφόρησε ένα άλλο παιχνίδι 2 χρόνια αργότερα, το οποίο στη συνέχεια μεταφέρθηκε και στην Amiga και αποτελεί μάλιστα μία από τις πιστότερες μεταφορές από arcade στην ιστορία της πλατφόρμας! Το όνομα αυτού; Silkworm!



Δεν θα επεκταθώ περισσότερο στα παραπάνω, θεωρώ ότι είναι σαφές το τι εννοώ: αν το Silkworm μπόρεσε να μεταφερθεί σε OCS, τότε μπορούσε να γίνει το ίδιο και με το Rygar. Τώρα, το αν τα τεχνικά χαρακτηριστικά της Amiga σε κάποιους τομείς είναι υποδεέστερα αυτών του hardware της Tecmo, αυτό προσωπικά δεν μου λέει τίποτα: και το Silkworm της Amiga δεν είναι ακριβώς το ίδιο με το Silkworm των arcades, αλλά παίζοντάς το σου αφήνει την ίδια ακριβώς αίσθηση. Και αυτό είναι και το σημαντικό, αυτή είναι η ουσία, με αυτό σαν κριτήριο μπορούμε να κρίνουμε μία μεταφορά ως επιτυχημένη ή αποτυχημένη και όχι μετρώντας τα χρώματα ενός... sprite ή παραθέτοντας λίστες με τεχνικά χαρακτηριστικά! Σκεφτείτε ότι από όλα τα home computers αυτό που έτυχε των καλύτερων coin-op conversions (σε πλήθος) ήταν ο ZX Spectrum, ο οποίος ήταν χειρότερος σαν hardware από όλα σχεδόν τα coin ops και σχεδόν όλα τα παιχνίδια του που μεταφέρθηκαν από τα arcades ήταν... δίχρωμα! Λέγοντας λοιπόν ότι η Amiga (με OCS) "το έχει" το Rygar προφανώς και δεν σκοπεύω να φτάσω στο άκρο αυτών που σχολίαζα παραπάνω και να υποστηρίξω ότι με καλό και επιδέξιο προγραμματισμό μια 500άρα μπορεί να τρέξει το... Doom Eternal (!), αλλά έλεος, με την ιστορία του παιχνιδιού της Tecmo έχω (πραγματικά) φάει σκάλωμα από την πρώτη κιόλας στιγμή που πληροφορήθηκα ότι είναι στα σκαριά το Rygar AGA. Γιατί τέτοιες απαιτήσεις; Το επόμενο βήμα ποιο θα είναι, 68030 για το Pengo; Σιγά το παιχνίδι που ήταν το Rygar (από κάθε άποψη) δηλαδή...

Εντάξει, δεν γράφω άλλα, για 2-3 παραγράφους ξεκίνησα πάλι και για μία ακόμα φορά κατέληξα σε... μισό στρέμμα ανάρτηση! Ελπίζω τουλάχιστον να βγάζει νόημα, αν όχι συγχωρέστε με, απλά διαβάζω διάφορα λιγότερο ή περισσότερο "κουφά" από τους Αμιγκάδες κατά καιρούς και μου βγαίνει η αντίδραση! Κλείνοντας να τονίσω ότι αν κάποιος από όλα τα προηγούμενα κατέληξε στο συμπέρασμα ότι δεν πολυγουστάρω την Amiga μάλλον το έπιασε λάθος: από την πρώτη στιγμή που είχα αντικρύσει την Amiga 1000 σε μία έκθεση στο Hilton το φθινόπωρο του '85 μέχρι και πριν μερικές μέρες που είδα το video του VincentGR η "Μεγάλη Κυρία" εξακολουθεί να με εντυπωσιάζει με τον ίδιο ακριβώς τρόπο, να μου κόβει την ανάσα και να κάνει το σαγόνι μου να κρεμάει μέχρι το στήθος μου. Ναι, σε WOW factor ήταν ανέκαθεν η απόλυτη κορυφή, το μέτρο σύγκρισης. Συνολικά, σαν υπολογιστική πλατφόρμα όμως, είναι μια εντελώς άλλη υπόθεση με πολλές περισσότερες παραμέτρους και με σαφώς λιγότερους άσσους στο μανίκι της. Μπερδευτήκατε; Τι σας έλεγα; Καθημερινές ιστορίες Αμιγκικής τρέλας...

Κυριακή 2 Μαΐου 2021

Η ματαιότητα του AGA chipset

Όσοι με γνωρίζουν προσωπικά και έχει τύχει να συζητήσουν μαζί μου για θέματα σχετικά με την Amiga, πιθανότατα θα με έχουν ακούσει να εκφράζω την άποψη ότι "Amiga είναι η Amiga 500", ότι το AGA chipset ήταν "too little, too late" και ότι το να έχει κάποιος στην κατοχή του Amiga 1200 δεν προσφέρει ουσιαστικά τίποτα τη σήμερον ημέρα (που υπάρχουν σε αφθονία και ετοιμοπαράδοτοι χαμηλού κόστους accelerators) συγκριτικά με το να έχει μία Amiga 500. Φυσικά, ως συνέπεια των παραπάνω, με ενθουσιάζει πολύ περισσότερο η κυκλοφορία ενός νέου παιχνιδιού ή demo για την Amiga 500, παρά αυτή κάποιου αντίστοιχου τίτλου που απαιτεί AGA chipset. Το επιχείρημα μέχρι τώρα ήταν ότι οι διαφορές είναι ως επί το πλείστον αμελητέες ώστε να δικαιολογήσουν το τίμημα (το να μην τρέχει δηλαδή αυτή η παραγωγή σε οποιαδήποτε Amiga εκεί έξω).


Και πράγματι, οι τίτλοι που είχαν δημιουργηθεί αποκλειστικά για Amigas εφοδιασμένες με AGA chipset (A1200, A4000, CD32) είναι εκεί έξω για να υποστηρίξουν την άποψή μου: στη συντριπτική τους πλειοψηφία προσέφεραν απλώς λίγο περισσότερα χρώματα ταυτόχρονα επί της οθόνης. Σιγά τα αυγά, λέω εγώ.

Μέχρι που εμφανίστηκε ο ταλαντούχος κύριος Lowenstein, πρώτα με το Reshoot και στη συνέχεια (και βασικά) με το Reshoot-R, το απόλυτο shooter για AGA equipped Amigas, το killer app που φτάνει μόνο του να δικαιολογήσει την αγορά ενός τέτοιου μηχανήματος! Φτάνει, όμως; Και, το πιο σημαντικό - και επιστρέφοντας στο αρχικό point -, αξίζει η προσπάθεια ανάπτυξης παιχνιδιών και demos αποκλειστικά για μηχανήματα με AGA chipset; Στην τελική, από τις Amigas που πουλήθηκαν συνολικά ποιο ποσοστό είχε OCS/ECS chipset και ποιο AGA; Ήταν αρκετές οι A1200, A4000 και τα CD32 που πουλήθηκαν ώστε να δικαιολογήσουν κάτι τέτοιο;


Λοιπόν, το Retro Planet έρχεται να απαντήσει σε αυτό το ερώτημα! Όπως διαβάζουμε στο νέο τεύχος του περιοδικού, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιοποίησε ο Petro Tyschtschenko, που εργάστηκε ως business administrator στην Commodore Ευρώπης από το 1982 μέχρι και το 1994, οι ακριβείς αριθμοί από Amigas που πουλήθηκαν στην Γερμανική αγορά σε όλη τη διάρκεια της εμπορικής ζωής του μηχανήματος είναι οι παρακάτω:

Amiga 500: 1.160.500
Amiga 600: 193.000
Amiga 2000: 124.500
Amiga 1200: 95.500
Amiga 500+: 79.500
Amiga 1000: 30.500
Amiga CD32: 25.000
Amiga CDTV: 25.800
Amiga 3000: 14.380 (περιλαμβάνονται και οι Amiga 3000T)
Amiga 4000: 11.300 (περιλαμβάνονται και οι Amiga 4000Τ)

Για να μην παιδεύεστε με προσθέσεις, ο συνολικός αριθμός από Amigas που πουλήθηκαν στην Γερμανική αγορά προκύπτει ότι είναι 1.759.980 κομμάτια. Φυσικά, η μερίδα του λέοντος ανήκει στην αειθαλή Amiga 500 με 1.160.500 μονάδες, η οποία πραγματικά αποδείχτηκε ότι ήταν η VolksAmiga (!) και, ούτε λίγο ούτε πολύ, ο υπολογιστής χάρη στον οποίο όλη αυτή η θαυμάσια τεχνολογία δεν χάθηκε στη λήθη και στα μαύρα κατάστιχα της ιστορίας των υπολογιστών.

Στο σημείο αυτό θα πρέπει να τονίσουμε ότι, αν και δεν έχουμε τους αντίστοιχους αριθμούς και για τις υπόλοιπες Ευρωπαϊκές χώρες (έτσι κι αλλιώς η εμπορική καριέρα της Amiga στον υπόλοιπο πλανήτη δεν ήταν αυτή που θα χαρακτηρίζαμε ως "λαμπρή"), θεωρούμε τα ποσοστά σε πωληθείσες μονάδες στην Γερμανική αγορά ως αντιπροσωπευτικές των πωλήσεων των μοντέλων του υπολογιστή σε όλη την Ευρώπη.

Από τα νούμερα αυτά λοιπόν, βλέπουμε ότι οι πωληθείσες Amigas ΧΩΡΙΣ AGA chipset ήταν 1.628.180 κομμάτια, ενώ αυτές που διέθεταν το "επαναστατικό" αυτό χαρακτηριστικό ήταν 131.800 κομμάτια. Κάνοντας την αναγωγή διαπιστώνουμε ότι οι Amigas που πουλήθηκαν με AGA chipset ανέρχονται στο... συγκλονιστικό 7,49%! Ναι, το νούμερο είναι εντυπωσιακά μικρό και εννοείται και εξυπακούεται ότι αν η Commodore δεν είχε πτωχεύσει το 1994 θα είχαν πουληθεί πολλές ακόμα Amigas με AGA, καθώς μόνο αυτές παράγονταν έτσι κι αλλιώς τα τελευταία δύο χρόνια.


Το θέμα όμως είναι ότι, όπως φαίνεται από τα νούμερα, όταν κάποιος ή κάποιοι φτιάχνουν ένα νέο demo ή παιχνίδι για Amiga το οποίο - συνήθως για λόγους ευκολίας για τους δημιουργούς - τρέχει μονάχα σε AGA chipset, αυτομάτως αφήνουν στην "απέξω" το 92,51% των υπολογιστών που δυνητικά θα μπορούσαν να τρέξουν αυτή την παραγωγή!

Φυσικά, ας μην κοροϊδευόμαστε, θα είναι θαύμα εάν εκεί έξω από τις 1.759.980 Amigas που πουλήθηκαν στην Γερμανία υπάρχουν ακόμα οι 100.000, αλλά, όπως και να 'χει, θα είναι λογικό να θεωρήσουμε ότι και αυτές που έχουν μείνει εν ενεργεία (που λέει ο λόγος) υφίστανται με πάνω-κάτω την ίδια αναλογία. Που, πολύ χοντρικά σημαίνει ότι για κάθε μία Amiga με AGA, υπάρχουν άλλες 9 χωρίς αυτό!

Κατά συνέπεια, καλό θα είναι οι developers εκεί έξω, την επόμενη φορά που θα αποφασίσουν να φτιάξουν κάτι για την (κάποτε) δημοφιλή πλατφόρμα της Commodore, να το σκεφτούν και 2 και 3 φορές προτού αποφασίσουν ελαφρά τη καρδία ότι η παραγωγή τους θα απαιτεί AGA chipset. Και, εννοείται, γράφοντας αυτό δεν αναφέρομαι σε τίτλους όπως το απίθανο Reshoot-R το οποίο πραγματικά "ξεζουμίζει" το AGA, αλλά μάλλον σε κυκλοφορίες όπως είναι το Rygar AGA, που "ζητάει" επεξεργαστή Motorola 68EC020, 2MB RAM και AGA chipset για να δώσει το αποτέλεσμα που έδινε ένα coin op με 2 x Z80 επεξεργαστές, παλέτα 1024 χρωμάτων και μέγιστη ανάλυση 256x224 pixels!


Όλα όσα διαβάσατε μέχρι αυτό το σημείο δημοσιεύθηκαν για πρώτη φορά πριν από 15 περίπου μήνες στο blog μου Dony's (not only) New Stuff for Old Computers. Η κυκλοφορία των Inviyya, Tiny Bobble, Tinyus αλλά και η επερχόμενη των Super Sprint και Reshoot Proxima με έβαλαν στη διαδικασία να επαναπροσεγγίσω το θέμα, βάζοντας και τα νέα δεδομένα (τις νέες κυκλοφορίες, δηλαδή) στο τραπέζι. Αν άλλαξα άποψη; Το αντίθετο, νομίζω ότι ενισχύθηκαν ακόμα περισσότερο τα όσα έγραφα τον Ιανουάριο του 2020!

Βλέπετε, οι νέοι τίτλοι που κυκλοφόρησαν στο διάστημα που μεσολάβησε είναι όχι απλά υψηλής ποιότητας, αλλά - ειδικά οι δημιουργίες του Pink των Abyss - σε κάνουν να αναρωτιέσαι πόσα πια έχει να δώσει το original chipset (OCS). Επίσης, θεωρώ ότι καταρρίπτουν ολοκληρωτικά το επιχείρημα ότι "το OCS έχει ξεζουμιστεί, να δούμε τι έχει να προσφέρει το AGA", καθώς, μέσα σε διάστημα 15 μηνών γίναμε μάρτυρες εξαιρετικών κυκλοφοριών που τρέχουν σε όλες τις Amigas, και όχι μονάχα στο 7,5% αυτών.


Μια και ανέφερα το περίφημο αυτό 7,5%, το ποσοστό δηλαδή που συνθέτουν οι συνολικές πωλήσεις που είχαν οι Amigas με AGA chipset επί του συνόλου των υπολογιστών της σειράς που κυκλοφόρησαν από το 1985 μέχρι και το 1994, θεωρώ πως θα πρέπει να τονίσω αυτό που για μένα είναι κάτι παραπάνω από ξεκάθαρο: λέω ξεκάθαρα "ναι" στις AGA only παραγωγές, αρκεί αυτές να δικαιολογούν τις hardware απαιτήσεις τους. Δεν μπορώ και δεν πρόκειται ποτέ να δω με το ίδιο μάτι το Super Sprint με το Reshoot Proxima, όταν το πρώτο έχει στατική οθόνη με λιγοστά sprites και το δεύτερο parallax vertical scrolling με ένα σκασμό από κινούμε αντικείμενα. Γιατί και τα δύο απαιτούν AGA; Το Reshoot Proxima για να το ξεζουμίσει πιθανότατα, ακολουθώντας τα χνάρια του προγόνου του Reshoot-R. Το Super Sprint από την άλλη, έτσι, "για να μην ταλαιπωρούμαστε" στον δρόμο που χάραξε το Rygar AGA (δεν είναι τυχαίο ότι τα δύο παιχνίδια αποτελούν προϊόν της δουλειάς του ίδιου coder (McGeezer) νομίζω...

Πριν από κάποιους μήνες, σε μία συζήτηση στο Facebook κάποιος υποστήριζε με φανατισμό ότι το Tinyus (που τονίζω ότι τρέχει σε Amiga 500) έπρεπε να απαιτεί όχι μονάχα Amiga 1200, αλλά και Amiga 1200 με accelerator προκειμένου να μην έχουμε dropped frames σε καμία απολύτως περίπτωση. Με λίγα λόγια, η θέση του ήταν ότι όχι μονάχα πρέπει να απορρίψουμε το 92,5% των Amigas λόγω chipset, αλλά και αρκετές ακόμα λόγω accelerator, μονάχα για να επιτευχθεί κάτι που α) δεν θα γίνει αντιληπτό από την πλειοψηφία και β) δεν ισχύει ούτε στο ίδιο το coin op! Εντάξει, με όσα διαβάσατε μέχρι τώρα καταλαβαίνετε ότι δεν πρόκειται ποτέ να ασπαστώ αυτή την άποψη - και όχι μονάχα αυτό, αλλά θα συνεχίσω να υποστηρίζω με σθένος το αντίθετο. Είτε πρόκειται για την πλατφόρμα της Amiga, είτε για αυτήν του Atari ST, είτε ακόμα για εκείνη του ZX Spectrum, όποιος αποφασίσει να αποκλείσει από τις δημιουργίες του την πλειοψηφία των μηχανημάτων που υπάρχουν, ας το κάνει για σοβαρό λόγο, ας το πράξει για κάτι που θα μας υποχρεώσει να του βγάλουμε το καπέλο και να χειροκροτήσουμε με θαυμασμό, όχι αραδιάζοντας επιχειρήματα που αποδεικνύονται μονάχα από την παράθεση δεκάδων τεχνικών χαρακτηριστικών αλλά όχι στην πράξη. Για να γίνει απολύτως κατανοητό αυτό που εννοώ, ας υποθέσουμε ότι θέλουμε να μεταφέρουμε στην Amiga ένα παιχνίδι που εμφανίζει ταυτόχρονα 38 χρώματα επί της οθόνης: θα πρέπει να επιλέξουμε να "πέσουμε" στα 32 χρώματα και να τρέχει στο 100% των μηχανημάτων ή να επιμείνουμε αυστηρά στα 38 χρώματα και να το φτιάξουμε για AGA chipset; Είναι πολύ απλοϊκό το παράδειγμα αλλά, για εμένα, είναι και εξίσου προφανής η απάντηση...

Τρίτη 6 Απριλίου 2021

The Martini Effect: όχι αυτό που νομίζετε!

Η Revision Online 2021 ολοκληρώθηκε, με την ελπίδα όλων των (διαδικτυακά) παρευρισκομένων να είναι και η τελευταία με το δεύτερο συνθετικό στον τίτλο της. Κι εμείς μαζί τους, fingers crossed που θα 'λεγε κι ο μακαρίτης ο προπάππους μου.

Στο διαγωνιστικό τμήμα της Revision Online για τα Amiga demos πρώτευσε μία παραγωγή με έναν τίτλο που παραπέμπει μάλλον κάπου αλλού, παρά στη θεματολογία της αυτής καθαυτή (εκτός φυσικά αν κάτι μου διέφυγε). Το περί ου ο λόγος The Martini Effect του group Flex δεν έχει να κάνει με Martini, Campari ή οτιδήποτε σχετικό (shaken, not stirred παρακαλώ), αλλά αποτελεί ένα υπέροχο δώρο για τους κατόχους 1200άρας με επιταχυντή με 68060 (ή και τετραχίλιαρης με μία ανάλογη επέκταση). Βλέπετε, το νέο demo των Flex απαιτεί AGA chipset και, δικαιολογημένα, ζητάει και την επεξεργαστική ισχύ του δυνατότερου και τελευταίου χρονικά μέλους της οικογένειας 680x0 της Motorola. Και, όσοι με γνωρίζουν και γνωρίζουν και την κομπιουτερική κοσμοθεωρία μου, αυτό το "δικαιολογημένα" της προηγούμενης πρότασης ξέρουν ότι πολύ σπάνια θα το κοτσάριζα δίπλα σε κάποιο demo ή παιχνίδι, εάν αυτό δεν με έπειθε στο έπακρο για την αναγκαιότητα ενός πανάκριβου επιταχυντή προκειμένου να επιδείξει τα λούσα του. Ε, το The Martini Effect πείθει. Και με το παραπάνω.

Από την συμπλήρωση του πρώτου λεπτού του demo, όταν και ουσιαστικά μπαίνουμε πραγματικά στον σκοτεινό τρισδιάστατο κόσμο του, ξεκινά να γίνεται εμφανής η δουλειά των Flex: "antialiasing, glow, normalmaps, compiled particles being some of the interesting features" λένε ταπεινά οι ίδιοι οι δημιουργοί για την 3D engine τους, που είναι υπεύθυνη για την μεθυστική, realtime μυσταγωγία του The Martini Effect. Στην μέχρι σήμερα ιστορία της demoscene στην Amiga πολλές παραγωγές που απαιτούσαν 68060 ήταν ουσιαστικά 3D δημιουργίες που προσπαθούσαν να εκμεταλλευτούν μέχρι και τον τελευταίο κύκλο του 68060 σε μία προσπάθεια για το κορυφαίο software rendering αποτέλεσμα, αλλά ελάχιστες εξ' αυτών μπορούν να υποστηρίξουν ότι το κατάφεραν. Το The Martini Effect είναι, με απλά λόγια, ένα από τα πλέον έξοχα δείγματα της προσπάθειας αυτής, του κυνηγητού του απόλυτου realtime 3D αποτελέσματος. Αν δεν με πιστεύετε (κακώς!) δείτε απλά το video που ακολουθεί. "Δείτε" έγραψα; Λάθος, "απολαύστε" εννοούσα!